Levensverhaal en spiritualiteit
In een van onze colleges over hermeneutiek werd ons het volgende verteld: Hermeneutiek heeft verschillende betekenissen. Het wordt gebruikt om tot uitleg te komen van bijvoorbeeld filosofie, literatuur , kunst, etc. Het is ook een methode van een uitleg over: Zijn, Mens-Zijn, het menselijk bestaan, ons levensverhaal.
Hermeneuse is de praktijk van uitleg en vertalen. In die richting zit ik als levensbeschouwelijk counseler. Er komen mensen naar je toe die vragen hebben over het leven, bestaansvragen, levensbeschouwelijke vragen. Maar die wel zelf verder kunnen met hun leven. Dan kan een ‘Hermes’ nodig zijn om tot verstaan te komen van deze vragen in je leven waar we op een dag allemaal wel een keer tegen aan lopen.
Hermeneuse is niet bedoeld als methode. Maar zie het meer als een beschouwing en verwoording van ervaringen. Van je eigen levensverhaal. Tot ‘hernemen’ komen, een keuze kunnen maken in het persoonlijke leven en zijn ervaringen. Het vermogen om te komen tot verstaan van je eigen persoon en levensverhaal. Dit verstaan is afhankelijk van je interpretatie van je eigen bestaan en zijn doel daarvan.
Het hernemen van een nieuwe kijk op je leven. Tot betekenis komen.
Welke rol kan spiritualiteit spelen in je levens verhaal?
Spiritualiteit, Spiritus, in de betekenis van adem, levensadem. Zien als een wederkerig betrekkings gebeuren tussen God en mens.
Kunnen we in contact komen met een spirituele dimensie in ons zelf? Het verborgen innerlijk als een diep geheim van God?
Hoe bewandel je deze weg en kom je tot verstaan van spiritualiteit in je dagelijkse leven en levensverhaal?
Ik zie spiritualiteit als een wijze van omvorming en inwoning van een Gods besef, en een mogelijkheid tot verborgen bloei. God bezit ook een verborgen kant.
Tevens bezit God een zijde die zich openbaart in relatie met mensen.
Een geheim dat ons leven bepaalt, God, Bron.Vanuit deze betekenis wil ik spiritualiteit verstaan , namelijk dat, die relatie van de zichtbare werkelijkheid gedragen wordt door een Onzichtbare werkelijkheid.
We komen tot nadenken over ons leven en levensverhaal en er ontstaan vragen over ons leven. Men gaat op zoek. Er ontstaat een verlangen.
We zoeken naar meer verdieping in ons bestaan. En vragen dan misschien om begeleiding.
In die zin zie ik ook de taak van de levensbeschouwelijk counseler . Komen tot wederzijds verstaan en aanvaarden, in dialoog en samenspraak Het helder krijgen van het levensverhaal, van je ontwikkeling in relatie tot levensbeschouwing en spiritualiteit. Er is verlangen naar verdieping en die ontstaat als men zich realiseert dat er meer is tussen hemel en aarde. Men zoekt naar zingeving en betekenis van hun leven, naar verbinding,en kiezen misschien voor spiritualiteit als vorm van een relatie tussen God en mens.
De weg naar binnen is begonnen.
‘Het vermogen tot spirituele ontwikkeling staat open voor iedereen en is niet voorbehouden aan de ontwikkeling van religieuze opvattingen of de bekering tot een bepaald geloof. Spirituele ontwikkeling op deze manier beperken zou betekenen dat als merendeel niet een religieuze achtergrond zou hebben, je deze buiten het gezichtsveld zou sluiten’. (Waaijman).Het gaat om het individuele zoeken naar individuele identiteit, - met onze antwoorden op uitdagende ervaringen zoals dood, lijden, schoonheid en ontmoetingen met goed en kwaad. Het gaat om het zoeken naar betekenis en zin in het leven en naar de waarden waardoor we leven’. Bij spirituele ontwikkeling gaat het o.a verder om ; geloofsovertuiging, verwondering, trancendentie-ervaring, zoeken naar zin, zelfkennis, relaties, creativiteit, gevoelens, innerlijk leven.
Spiritualiteit is verbonden met een persoon, met een persoonlijkheidsstructuur. Want we zijn immers niet allemaal gelijk, ieder mens heeft zijn eigen karakter en aanleg, erfelijkheid en opvoeding en cultuur meegekregen. We denken en voelen niet allemaal hetzelfde. En dat is maar goed ook.
Een ander voelt misschien wel de diepgang van het leven, maar in de snelheid waarin we leven kom je er niet aan toe, neem je de ruimte en de tijd er niet voor. Het kan ook zijn dat je er niet open voor staat voor hetgeen wat op je af komt. Of je bent er in deze fase van je leven niet aan toe. Het zijn allemaal aspecten die mee spelen in een ontwikkeling van spiritualiteit, maar ik ben het met Waaijman’s eens, iedereen kan deze stap maken.
Het is maar net wat je wilt en kiest in het leven. Het is jouw persoonlijke keus. Het is een bezinning van je leven.
Verder is het zo dat ieder mens zijn eigen waarden en normen patroon heeft mee gekregen en opgebouwd. En hoe een mens tegen spiritualiteit aankijkt en om gaat, hangt in de eerste plaats af van zijn persoonlijkheidstructuur. Want aan de basis van de eigen identiteit , de eigen persoonlijkheid van een mens ligt een karakter structuur. Deze heb je voor een groot deel meegekregen. De ene mens is een doener, de ander een denker. Verder word je gevormd door alles om je heen, je familie, je traditie, je school, je contacten, je werk,je milieu, je cultuur, zoveel facetten in het leven om ons heen.
En door elke ontmoeting in elke situatie met elk mens, leren we ons zelf beter kennen.
In elke ontmoeting zien we een stuk van onszelf in de ander en dat draagt ook bij tot het – ik – besef.
Bewust en onbewust, ontmoeting met jezelf en de ander en de Ander.
“De mens is een psychisch proces,
dat hij niet,
of maar ten dele beheerst.
Daarom kun je geen vaststaand
oordeel hebben over jezelf
Of over je leven”. C.G. Jung.
Hoe gaan we met zingevings vragen van het levenverhaal om?
Spiritualiteit geeft daar geen antwoorden op die bevredigend zijn. Maar ik denk wel dat spiritualiteit in de praktijk een geborgenheid kan geven, waar binnen deze vragen verwerkt kunnen worden. Spiritualiteit is eigenlijk een verzamelnaam voor een wijze waarop concrete vragen, ervaringen, in verband worden gebracht met een Hogere werkelijkheid. God.
En in bepaalde situaties kan blijken wat spiritualiteit kan betekenen voor iemand. Bijvoorbeeld ; hoe ervaar je het leven zelf? Hoe ervaar je een dood van een dierbaar iemand. Is het louter een biologisch proces of is er een vermoeden van een Goddelijk geheim, mysterie? Spiritualiteit, is voor mij een grondhouding, waarin de dagelijkse menselijke ervaringen gezien en beleefd worden in relatie tot God
Bij spirituele ontwikkeling is ontvankelijkheid wel belangrijk. En als die bewustwording in je eigen spiritualiteit meer ontwikkelt dan ga je daar ook steeds meer voor open staan.
Kennis van jezelf is onontbeerlijk om te gaan op het religieuze spirituele pad. Zelfkennis en zelfinzicht . Daarbij is duidelijk dat door de ontwikkeling die je doormaakt als mens, de bestaansvragen hoe dan ook in je levensverhaal zullen ontstaan. Universele vragen zoals:
hoe is mijn leven nu. Wat wil ik verder in mijn leven. Wie ben ik werkelijk, wat is mijn levensvisie en doel in het leven. Ben ik verbonden met iets Hogers, God, Kosmos?
Wat is de rol van harmonie en liefde in spiritualiteit.
Het doel van een hermeneutische invalshoek in counseling is; om je levensverhaal te verstaan. Niet zozeer het geven van antwoorden , maar meer van; hoe versta je het proces met jou vragen en mogelijkheden, zodat deze vragen een plek in je levensverhaal kunnen krijgen, zodat je weer verder kan gaan.
Bij levensbeschouwelijke counseling gaat het om ontmoeting en uitwisseling en spiegelen van belevingen en ervaringen uit je levensverhaal. Door symbolen te duiden en door te geven met zijn diepere betekenis; wat zegt het jou. Geeft het een verheldering aan jou verhaal?
Ans Markus
Welke betekenis kan spirituele bewustwording, meditatie, kunst,symboliek, je meegeven bij je levensverhaal?
Als counseler wil ik luisteren naar het levensverhaal. Het gaat er daarbij om dat ik niet alles hoef te verklaren, maar als begeleider een stukje mee ga op weg. Het gaat mij om die communicatie over en weer, tussen cliënt en begeleider. Het helder krijgen van je:
levensverhaal en levensvragen.
Levensvisie en levensdoel.
Samen op zoek gaan naar het verlangen wat in ons aanwezig is.En dat we ons verbonden mogen weten aan een Groter Geheel; God.
Persoonlijk vind ik dat het uitwisselen van gedachten en ervaringen belangrijk zijn voor een levendige spiritualiteit.Deze bewustwording in je levensverhaal kan een pelgrimstocht worden naar je spiritualiteit.
Een levenshouding . Wat wil ik maken van mijn leven in mijn dagelijkse bestaan?
Persoonlijk ervaar ik spiritualiteit als een betrekkingsgebeuren wat ik kan voelen, ervaren en mij plots kan overkomen. En dat gebeuren noem ik God, of wel de Adem van God.
Een mysterie in je alledaagse bestaan in alledaagse taal. Wat je niet in woorden kan vangen. Het valt je toe.
“Dromen die niet begrepen worden,
zijn als brieven dien men ongeopend laat”. Talmud
Droom van een kleuter
“Juf gaat u mee vliegen? Leuk zeg ik, waarheen? naar de zon? Ja, zegt Nico, we gaan naar Griekenland. Oh zegt hij, we moeten een uur wachten. Waarom, vraag ik? Nou dat zegt de piloot. Nee, zegt plots Nico, we gaan naar de hemel, dan weet ik de weg ; eerst linksaf, dan rechtdoor en dan weer linksaf. “Prima ik ga met je mee hoor” .Nico: “weet je wat er in de hemel is? Nee eigenlijk niet,
“Nou allemaal kristallen, dat heb ik gezien heel veel……stilte……nou ik was er niet echt hoor Juf, maar ik het dit wel gedroomd”!
Dromen….soms is het heerlijk om te dromen. En soms zijn er dromen die je liever snel kwijt wil. Soms zijn er dromen die heel lang bij je blijven en als je wel eens in een droom vertoefd dan kost het moeite om eruit te komen want steeds herhaalt de situatie zich . Je wilt er uit en dat lukt dan niet. Als je ’s morgens wakker wordt dan kan je echt wel eens denken ; nou wat ik vannacht toch voor een droom had……..
Een droom heeft een verborgen taal. Vaak is het een gesprek tussen ons bewuste en onbewuste wereld, of een verwerking van levenssituaties. En soms hebben dromen een waarheidsgehalte, of kunnen voorspellend zijn. Wij mensen leven in twee werelden, in een wakende wereld waarin logica, sociale gedrag etc een rol spelen. En in een droomwereld waar fantastische gebeurtenissen, beelden en metaforen leven. De Egyptenaren geloofden dat dromen boodschappen waren van goede en slechte geesten. Sigmund Freud wees dromen toe aan het onbewuste, de plaats waar onderdrukte instincten en verlangens huizen. Carl Gustav Jung sprak over archetypen en het collectieve onbewuste. Deze twee psychologen hebben een grote rol gespeeld om dromen serieus te bezien. Er zijn nu ook allerlei technieken voor droom onderzoeken en de relatie tussen dromen en slapen ontwikkelt.
Wij mensen hebben altijd geprobeerd om greep te krijgen op de betekenis van onze dromen.
In de bijbelse tijd komen ook vele dromen voor die een boodschap van God doorgaven. Zoals: Jozef op de vlucht; slapend op een steen en dan zijn droom: een trap van en naar de hemel vol met engelen.
Voor interpretaties van dromen is inzicht nodig in de verschillende lagen van de menselijke geest. En Jung is daar een voorbeeld voor. Ook het boek van Erich Fromm is een aanrader om te lezen : Dromen, sprookjes en mythen. Inleiding tot het verstaan van een vergeten taal.
In dromen komen veel symbolen voor en symbolische taal. Wederom komt bij ons dan de vraag naar voren : wat heeft deze droom mij te zeggen? Vaak voel je verwondering, of zie je een wijsheid in je droom. Het geeft je te denken.
De symboliek die in een droom kan voorkomen kan als een rode draad functioneren bij een interpretatie. Onthoud wel dat dromen momenten zijn. Dromen kunnen veranderen of een vervolg krijgen of gewoon verdwijnen. Dromen kunnen in een bepaalde periode in je leven heel aanwezig zijn. Misschien is het dan aardig om een droomdag boek bij te houden. Schrijf of teken je droom met de datum erbij en bewaar het . Kijk later eens wat het te betekenen heeft want soms kan je dromen niet direct duiden en hebben ze even tijd nodig en dan ineens herinner je je die droom van toen glashelder. Dromen kunnen o.a betekenis hebben bij verandering en overgang in je leven, bij identiteit en richting, optimisme en pessimisme, verantwoordelijkheid , religie en spiritualiteit. Het is soms nodig om daar eens naar te kijken als dromen veelvuldig voorkomen, of je uit de slaap halen, nachtmerries etc. Dan komt het erop aan om te zien of je de dromen kunt gaan beheersen, of sturen of werkelijk even doorwerken naar binnen toe. Want vaak kunnen dromen ook situaties oplossen. Het kan je een plotselinge helderheid geven over een leefsituatie. Als serieuze boodschap. Dromen als gids.
Maar hoe gaan we om met deze informatie? Wat is de diepere reden?
Enkele suggesties om naar je droom te kijken:
Vaak is er een aanleiding voor een droom.
Ook een rode draad is herkenbaar in de droom.
Wat wordt er aan de orde gesteld in je droom
Welke gevoelens brengt je droom over
Wat zegt God je in deze droom
Wat voor een oplossing geeft de droom voor mijn probleem
Is het gewoon een leuke droom.
Welke symbolen komen erin voor
‘There is an enormous door
that only exist in our mind.
Still, things happen behind it
That will never happen before’.
Leo Vroman
Mocht je behoefte hebben om je dromen en / of je levensverhaal of vragen te mailen dan kan dat naar mijn emailadres: info@angela-ithaka.nl
Het zal niet openbaar worden gemaakt en ik zal met zorg en integriteit met deze verhalen omgaan.